Literatuuronderzoek: Proces

In opdracht van de Academie voor Engineering & ICT van Avans Hogeschool mocht ik in de derde periode (studiejaar 2013 – 2014, propedeuse jaar) van de deeltijd opleiding Business IT & Management een Individuele Praktijk Reflectie (IPR) maken in de vorm van een literatuuronderzoek. Het idee erachter is dat er competenties verworven worden welke benodigd zijn voor een aspirant informatiespecialist. Daarnaast moet ik in de vierde periode een marketingplan schrijven, daarom is het onderwerp marketing iets waar ik niet omheen kan. Een tweede onderwerp gaat over iets wat mijn interesse heeft gewekt tijdens college en waarvan ik denk dat het in de huidige tijd onlosmakelijk is verbonden met marketing, te weten ‘crowdsourcing’.   Ik dacht vervolgens een hele slimme titel verzonnen te hebben voor mijn literatuuronderzoek door deze 2 termen te combineren in “crowd marketing”. Voor de zekerheid toch maar eens gaan zoeken op de zojuist verzonnen term, maar al snel bleek dat er meer slimme mensen op de wereld zijn.

Ik heb een onderwerp, een titel en werkelijk geen flauw idee hoe en waar ik moet beginnen. Gelukkig reikte Elling, Andeweg, De Jong, & Swankhuisen (2011) mij goede handvatten in het boek Rapportagetechniek. Ik begrijp nu welk doel elk hoofdstuk van het literatuuronderzoek heeft en hoe ik deze op moet bouwen.

Voordat ik aan het literatuuronderzoek kon beginnen, moest ik eerst weten hoe ik een betrouwbare bron kan herkennen. De virtuele training Internet Detective van Intute Virtual Training Suite geeft diverse tips over het kunnen achterhalen of de auteur c.q. website betrouwbaar is (Place, E., Kendall, M., Hiom, D., Booth, H., Ayres, P., Manuel, A., et al., 2006).

Hierna kwam het echte werk, namelijk het vaststellen van zoektermen en informatiebronnen plus het daadwerkelijk uitvoeren van alle zoekacties. Dit bleek minder gemakkelijk dan verwacht. Wellicht dat ik wat naïef was, maar ik heb voor mijn gevoel nooit echt moeite gehad met het zoeken naar relevante informatie. Ik heb mij echter niet eerder beseft dat ik heel veel tijd kwijt ben geweest aan het doorzoeken van irrelevante informatie en/of relevante informatie van onbetrouwbare bronnen. Ik ging voor het eerst echt nadenken over hoe ik specifiek kon zoeken naar datgene wat ik wilde weten. Uitgangspunt hierbij was dat ik per zoekactie alleen de eerste 20 treffers zou bekijken en al snel bleek dat ik per informatiebron meerdere zoekacties nodig had voordat ik eindelijk een zoekopdracht had met enkele relevante treffers. Ik heb dan ook met enige regelmaat meer zoekacties uitgevoerd, dan dat ik geregistreerd heb in het literatuuronderzoek zelf. Hier valt dan ook wel weer wat voor te zeggen, want ik zou zelf in een literatuuronderzoek ook niet willen lezen hoeveel pogingen de auteur heeft ondernomen alvorens eindelijk eens resultaat te hebben. Het zoeken naar informatie zelf heeft slechts een week geduurd. Dit moest ook wel, want doordat er flink wat tijd in de voorbereiding heeft gezeten ben ik aan de late kant begonnen met zoeken. Tijdens het zoeken heb ik voor mezelf alvast de 10 belangrijkste bronnen gemarkeerd welke ik kon gebruiken voor het beantwoorden van mijn onderzoeksvragen.

Veel te veel tijd heeft het mij gekost om de onderzoeksvragen te beantwoorden, maar waarom? Ik ben begonnen om per document op zoek te gaan naar een antwoord op een specifieke deelvraag. Dit zorgt er echter voor dat ik veel belangrijke informatie in eerste instantie niet heb gebruikt, maar op een later moment bleek dat ik die informatie nodig had en het document nogmaals moest lezen. Hier zit dan ook het belangrijkste leerpunt voor mezelf: maak per document een informatief referaat! Dit kost even tijd, maar uiteindelijk zal het me tijd en vooral veel stress besparen. Deze aanpak zal ik dan ook toepassen bij het zoeken naar relevante informatie voor het maken van een marketingplan. Overigens zullen alleen de belangrijkste documenten voorzien worden van een informatief referaat. Het is namelijk wel tijdverspilling bij documenten welke niet gebruikt worden als grondslag voor de beantwoording van de onderzoeksvragen. Een indicatief referaat zal daarbij volstaan.

Lees verder